Tranh chấp đất đai là một trong những tranh chấp dân sự phức tạp, thường liên quan đến quyền sử dụng đất, nhà ở, tài sản gắn liền với đất, hợp đồng chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho, lấn chiếm hoặc các quyết định quản lý đất đai của cơ quan nhà nước.

Nhà ở và quyền sử dụng đất thường là những tài sản có giá trị lớn, gắn trực tiếp với quyền lợi kinh tế và đời sống của mỗi gia đình. Chính vì vậy, các tranh chấp liên quan đến nhà đất rất dễ phát sinh, đặc biệt trong các trường hợp mua bán bằng giấy viết tay, đặt cọc, tặng cho giữa người thân, ly hôn, thừa kế hoặc khi một người tự ý xây dựng, chiếm giữ nhà đất của người khác.

Đất đang thế chấp ngân hàng có bán được không? Có nên đặt cọc khi sổ đỏ đang nằm tại ngân hàng? Nếu người bán cam kết “nhận tiền rồi sẽ tất toán khoản vay” thì người mua cần làm gì để tránh mất tiền?

Nhiều người cho rằng hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đã công chứng thì không thể hủy. Đây là cách hiểu chưa đầy đủ.

Mua đất là giao dịch có giá trị lớn nên nhiều người thường đặt cọc trước để giữ đất. Tuy nhiên, sau khi chuyển tiền, người mua mới phát hiện thửa đất đang có tranh chấp với hàng xóm, người thân hoặc người khác, thậm chí đang được Tòa án giải quyết.

Đất do ông bà để lại nhưng khi kiểm tra lại thì Sổ đỏ lại đứng tên người khác là tình huống khiến nhiều gia đình lo lắng, đặc biệt khi người đang đứng tên Giấy chứng nhận đã sử dụng, chuyển nhượng hoặc có ý định bán đất.

Tranh chấp ranh giới đất là một trong những dạng tranh chấp rất phổ biến, đặc biệt giữa các hộ gia đình liền kề. Có trường hợp một bên cho rằng hàng rào, tường xây, mốc giới đang sử dụng từ nhiều năm là ranh giới đất; bên còn lại lại căn cứ vào Sổ đỏ, bản đồ địa chính hoặc giấy tờ mua bán cũ để xác định phần đất thuộc về mình.

Dưới đây là khung pháp lý tổng hợp theo Luật Đất đai 2024 và các văn bản hướng dẫn hiện hành. Lưu ý phần thẩm quyền hiện nay thay đổi theo từng địa phương (xem mục 6), nên với vụ việc cụ thể bạn nên đối chiếu văn bản phân cấp của tỉnh/thành nơi có đất.

Bạn đang gặp vướng mắc về mua bán, chuyển nhượng, tặng cho, sang tên sổ đỏ, sổ hồng, chia thừa kế nhà đất hoặc tranh chấp quyền sử dụng đất?

Tích góp cả đời để mua một căn hộ, nhưng đến cuối cùng lại chỉ cầm trên tay một bản án buộc chủ đầu tư trả tiền – trong khi tiền không thể thu hồi, căn nhà cũng không được nhận.

“Hàng xóm xây tường lấn sang đất nhà tôi 50cm, nhưng họ nói đó là đất của họ. Sổ đỏ hai bên đều có diện tích khác nhau. Vậy ai đúng, ai sai?”

Đất do gia đình sử dụng lâu năm nhưng sổ đỏ lại đứng tên người khác là tình huống không hiếm gặp. Có trường hợp đất do cha ông để lại nhưng chưa làm thủ tục sang tên; có trường hợp mua bán bằng giấy viết tay; cũng có trường hợp người khác được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) trong khi gia đình cho rằng mình mới là người có quyền sử dụng hợp pháp.

Công ty Luật Dragon – hãng luật uy tín tại Hà Nội, chuyên cung cấp dịch vụ pháp lý cho khách hàng Hoa ngữ tại Việt Nam, đang mở rộng đội ngũ và tìm kiếm những đồng nghiệp có chuyên môn, trách nhiệm và mong muốn phát triển nghề nghiệp lâu dài.

Nhưng chỉ vì thiếu kinh nghiệm, tin vào lời hứa "đất đẹp – giá rẻ – sinh lời cao", nhiều người đã mất sạch số tiền dành dụm nhiều năm, thậm chí gánh thêm những khoản nợ lớn.

Đất đai và nhà ở luôn là loại tài sản có giá trị lớn đối với mỗi cá nhân, gia đình và doanh nghiệp. Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực phát sinh rất nhiều tranh chấp, vi phạm pháp luật và thậm chí là các vụ án hình sự nghiêm trọng.

Di chúc là căn cứ quan trọng để xác định ý chí của người để lại tài sản sau khi qua đời. Tuy nhiên, trên thực tế, không phải mọi bản di chúc đều có giá trị pháp lý. Nhiều vụ tranh chấp kéo dài nhiều năm chỉ vì người lập di chúc không đáp ứng đúng quy định của pháp luật hoặc người thân nghi ngờ việc lập di chúc bị ép buộc, giả mạo.

Trong bối cảnh môi trường kinh doanh ngày càng cạnh tranh và hệ thống pháp luật liên tục được sửa đổi, cập nhật, nhiều doanh nghiệp đã nhận ra rằng quản trị rủi ro pháp lý quan trọng không kém quản trị tài chính hay nhân sự. Chỉ một hợp đồng thiếu chặt chẽ, một quyết định quản trị không đúng quy định hoặc một tranh chấp lao động phát sinh cũng có thể khiến doanh nghiệp thiệt hại hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng.

Nhiều người nghĩ rằng sau ly hôn, Tòa án sẽ ưu tiên giao con cho mẹ hoặc cho người có thu nhập cao hơn.

Bà Bùi Thị Hạnh (Quảng Ngãi) thắc mắc về việc thửa đất có nhà ở từ nhiều năm trước nhưng sổ đỏ lại ghi là đất vườn. Bộ NN&MT cho biết, nếu có đủ căn cứ, cơ quan chức năng có thể xem xét cấp lại Giấy chứng nhận đúng với hiện trạng sử dụng đất.