Việc xảy ra tranh chấp, mâu thuẫn hay có dấu hiệu vi phạm pháp luật là điều khó tránh khỏi. Khi có căn cứ cho rằng một cá nhân có hành vi phạm tội, người khác có thể tiến hành tố giác đến cơ quan có thẩm quyền. Tuy nhiên, không phải ai bị tố giác cũng đồng nghĩa là có tội. Pháp luật Việt Nam, cụ thể là Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (BLTTHS 2015), đã quy định rõ ràng để bảo đảm quyền lợi cho người bị tố giác. Vậy, người bị tố giác có quyền gì? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết những quy định pháp luật liên quan để bạn đọc nắm rõ.

Căn cứ pháp luật về quyền của người bị tố giác

Theo Điều 57 BLTTHS 2015, người bị tố giác hoặc người bị kiến nghị khởi tố được xác định là người tham gia tố tụng. Việc tham gia tố tụng kéo theo nhiều quyền và nghĩa vụ quan trọng nhằm bảo đảm sự công bằng, khách quan trong hoạt động điều tra, xử lý vụ án hình sự. Đây là một trong những bước tiến quan trọng của pháp luật Việt Nam, khẳng định nguyên tắc bảo vệ quyền con người trong tố tụng hình sự.

Người bị tố giác có quyền gì? (Điều 57 BLTTHS 2015)

Cụ thể, Điều 57 quy định rõ các quyền của người bị tố giác như sau:

• Được thông báo về hành vi bị tố giác, bị kiến nghị khởi tố

Ngay từ giai đoạn đầu, họ phải được biết rõ mình bị tố giác về hành vi nào để có cơ sở chuẩn bị chứng cứ, lời khai bảo vệ bản thân.

• Được thông báo, giải thích về quyền và nghĩa vụ của mình

Cơ quan tiến hành tố tụng có trách nhiệm giải thích rõ ràng để người bị tố giác hiểu quyền được bảo vệ, đồng thời nhận thức đúng nghĩa vụ pháp lý.

• Trình bày lời khai, ý kiến

Họ có quyền trực tiếp trình bày sự việc theo quan điểm của mình, giúp cơ quan chức năng có cái nhìn đa chiều.

• Đưa ra chứng cứ, tài liệu, đồ vật, yêu cầu

Đây là quyền quan trọng để chứng minh sự thật khách quan, có lợi cho người bị tố giác.

• Trình bày ý kiến về chứng cứ, tài liệu, đồ vật liên quan và yêu cầu cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, đánh giá.

• Tự bảo vệ hoặc nhờ người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp

Có thể tự mình bảo vệ hoặc nhờ luật sư, trợ giúp viên pháp lý tham gia.

• Được thông báo kết quả giải quyết tố giác, kiến nghị khởi tố:Đảm bảo họ không bị bỏ quên trong quá trình xử lý.

• Khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng của cơ quan hoặc người tiến hành tố tụng nếu có căn cứ cho rằng quyền lợi của mình bị xâm phạm.

Ngoài các quyền trên, khoản 2 Điều 57 cũng quy định người bị tố giác có nghĩa vụ phải có mặt theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền khi được triệu tập để giải quyết vụ việc.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị tố giác (Điều 83 BLTTHS 2015)

Để bảo đảm tối đa quyền lợi, pháp luật quy định người bị tố giác có thể nhờ người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp.

Ai có thể là người bảo vệ?

• Luật sư;

• Bào chữa viên nhân dân;

• Người đại diện hợp pháp;

• Trợ giúp viên pháp lý.

Quyền của người bảo vệ

• Đưa ra chứng cứ, tài liệu, đồ vật, yêu cầu nhằm bảo vệ thân chủ.

• Được kiểm tra, đánh giá và trình bày ý kiến về chứng cứ, tài liệu, đồ vật liên quan.

• Có mặt khi lấy lời khai của người bị tố giác, và nếu được sự đồng ý của Điều tra viên hoặc Kiểm sát viên, có thể trực tiếp đặt câu hỏi.

• Có mặt khi đối chất, nhận dạng, nhận biết giọng nói.

• Khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng nếu thấy trái pháp luật.

Nghĩa vụ của người bảo vệ

• Phải sử dụng biện pháp pháp lý đúng quy định để góp phần làm rõ sự thật khách quan.
  Giúp người bị tố giác hiểu và thực hiện đúng quyền, nghĩa vụ pháp luật của mình.

Trách nhiệm tiếp nhận và giải quyết tố giác (Điều 145 BLTTHS 2015)

Để đảm bảo quyền lợi hợp pháp, BLTTHS 2015 quy định rõ trách nhiệm tiếp nhận tố giác:

• Mọi tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố đều phải được tiếp nhận và giải quyết kịp thời. Không cơ quan nào được từ chối tiếp nhận.

• Các cơ quan có trách nhiệm tiếp nhận gồm: Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát và các cơ quan, tổ chức khác có trách nhiệm theo luật.

• Thẩm quyền giải quyết:

  • Cơ quan điều tra giải quyết theo thẩm quyền điều tra của mình.

  • Cơ quan được giao nhiệm vụ điều tra cũng được quyền giải quyết.

  • Viện kiểm sát trực tiếp giải quyết khi phát hiện cơ quan điều tra vi phạm nghiêm trọng hoặc có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm.

• Sau khi giải quyết, cơ quan có thẩm quyền phải thông báo kết quả cho cá nhân, tổ chức đã tố giác.

Vì sao cần nhờ luật sư khi bị tố giác?

Trong nhiều trường hợp, người bị tố giác có thể lúng túng, không hiểu hết quyền và nghĩa vụ của mình, dễ dẫn đến việc đưa ra lời khai bất lợi hoặc bỏ lỡ quyền khiếu nại. Việc thuê luật sư giỏi tại Hà Nội sẽ giúp:

• Phân tích, định hướng lời khai hợp pháp và có lợi.

• Đưa ra chứng cứ, tài liệu phù hợp để chứng minh sự thật khách quan.

• Đại diện và bảo vệ quyền lợi trong quá trình làm việc với cơ quan điều tra, Viện kiểm sát.

• Hạn chế tối đa rủi ro bị hình sự hóa trong những trường hợp chưa đủ căn cứ.

Một công ty luật sư uy tín tại Hà Nội như Công ty Luật TNHH Dragon với đội ngũ luật sư kinh nghiệm, am hiểu tố tụng hình sự, sẽ là lựa chọn tối ưu cho những cá nhân đang gặp vướng mắc liên quan đến tố giác, kiến nghị khởi tố.

Qua phân tích trên, có thể thấy câu hỏi người bị tố giác có quyền gì đã được pháp luật quy định rõ ràng tại Điều 57 BLTTHS 2015, cùng các điều khoản liên quan. Người bị tố giác có nhiều quyền để bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình, đồng thời cũng phải thực hiện nghĩa vụ theo yêu cầu của cơ quan tố tụng.

Trong thực tế, để đảm bảo quyền lợi được thực thi một cách đầy đủ và chính xác, việc tìm đến công ty luật sư uy tín tại Hà Nội hoặc thuê luật sư giỏi tại Hà Nội là giải pháp thiết thực. Luật sư không chỉ là người bảo vệ pháp lý, mà còn là chỗ dựa tin cậy giúp người bị tố giác vượt qua quá trình tố tụng phức tạp.