Need Help? 1900 599 979

Giải đáp pháp luật

Fun facts
Tự vệ chính đáng: Khái niệm và phân biệt với vượt quá PVCĐ

Tự vệ chính đáng: Khái niệm và phân biệt với vượt quá PVCĐ

Cập nhập: 11/12/2023 | 3:29:53 PM - CÔNG TY LUẬT DRAGON

“Chào Luật sư, nhà tôi hôm trước xảy ra việc trộm lẻn vào nhà, cái chú ấy vừa thấy vợ con tôi hô hoán nên hoảng sợ chạy ra ngoài cổng bị ô tô đâm chết. Mọi người bảo tôi như vậy là tự vệ chính đáng nên không sao cả. Luật sư cho tôi hỏi tự vệ chính đáng là gì và trong trường hợp này vợ con tôi có phải chịu trách nhiệm gì không? Cảm ơn Luật sư” - anh Lâm

Luật sư Nguyễn Minh Long xin giải đáp tới anh như sau:

1. Tự vệ chính đáng là gì?

Tự vệ chính đáng là hành động phòng ngự đối với một sự xâm phạm có hại, nhằm bảo vệ quyền lợi cá nhân, của người khác hoặc lợi ích tổ chức. Hành vi này là cần thiết và được công nhận pháp lý để duy trì an ninh và sự bình đẳng trong xã hội. Do đó, tự vệ chính đáng không được coi là hành vi phạm tội, mà ngược lại, nó được xem là một quyền lợi của con người để đảm bảo sự tự do, an toàn về tài sản, sức khoẻ và tính mạng của cá nhân.

Căn cứ theo khoản 1 Điều 22 Bộ luật Hình sự 2015, phòng vệ chính đáng được định nghĩa như sau:

Điều 22. Phòng vệ chính đáng

1. Phòng vệ chính đáng là hành vi của người vì bảo vệ quyền hoặc lợi ích chính đáng của mình, của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước, của cơ quan, tổ chức mà chống trả lại một cách cần thiết người đang có hành vi xâm phạm các lợi ích nói trên.

Phòng vệ chính đáng không phải là tội phạm.

Theo nghị quyết số 02-HĐTP-TANDTC/QĐ của Hội đồng Thẩm phán Toà án Nhân dân Tối cao (đã hết hiệu lực nhưng chưa có văn bản luật thay thế), tự vệ hay phòng vệ chính đáng cần hội tụ đủ các yếu tố sau:

- Hành vi xâm hại những lợi ích cần phải bảo vệ là hành vi phạm tội hoặc rõ ràng là có tính chất nguy hiểm cho xã hội.

- Hành vi nguy hiểm cho xã hội đang gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại thực sự và ngay tức khắc cho những lợi ích cần phải bảo vệ.

- Phòng vệ chính đáng không chỉ gạt bỏ sự đe dọa, đẩy lùi sự tấn công, mà còn có thể tích cực chống lại sự xâm hại, gây thiệt hại cho chính người xâm hại.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, một người tự vệ chính đáng, cần phải đang thực hiện một biện pháp phòng ngự trong giới hạn phạm vi tương xứng với mức độ nguy hiểm của mối đe dọa hoặc sự tấn công, không vượt quá giới hạn phòng vệ. Cụ thể, như thế nào là vượt quá giới hạn phòng vệ, tôi sẽ chia sẻ tới bạn ở ngay phần tiếp sau đây.

>>> Xem thêm: Cố ý gây thương tích là gì? Mức phạt về tội cố ý gây thương tích

2. Thế nào là Vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng?

Nếu vượt quá giới hạn “cần thiết” để loại bỏ hành vi xâm phạm, tấn công và bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình thì sẽ được coi là Vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng. Ví dụ: Kẻ trộm vừa mới trèo vào nhà thấy có người liền chạy ra - chưa trộm được tài sản nào, người trong nhà dùng gậy để truy sát tên trộm khiến người này chết thì được gọi là hành vi vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng.

Theo định nghĩa tại Bộ luật Hình sự 2015 ở khoản 2 điều 22 thì vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng là hành vi chống trả rõ ràng quá mức cần thiết, không phù hợp với tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi xâm hại. Người có hành vi vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật này (tức chịu trách nhiệm thiệt hại gây ra theo Bộ luật Hình sự).

3. Tự vệ chính đáng làm chết người có bị xử phạt gì không?

Câu trả lời là Không. Căn cứ tại khoản 1 điều 22 Bộ luật hình sự 2015, nếu được cơ quan chức năng có thẩm quyền xác định hành vi tự vệ là phòng vệ chính đáng thì sẽ không được coi là tội phạm.

Trong trường hợp của anh Lâm, nếu vợ con chỉ hô hoán đơn thuần khiến kẻ trộm hoảng sợ chạy ra ngoài và bị ô tô đâm chết thì sẽ không cấu thành tội phạm theo căn cứ tại khoản 1 điều 22 Bộ luật hình sự 2015 như đã nói ở trên.

Trên đây là toàn bộ giải đáp của Luật sư Nguyễn Minh Long từ Công ty Luật Dragon cho thắc mắc “Tự vệ chính đáng là gì? Tự vệ chính đáng làm chết người có bị xử phạt gì không?” và những thông tin pháp lý liên quan. Hy vọng rằng, với những kiến thức mà Luật sư Nguyễn Minh Long chia sẻ, anh Lâm và các bạn độc giả sẽ hiểu đúng và biết cách tự vệ chính đáng theo đúng pháp luật. 

>>> Xem thêm: Tội hành hạ người khác là gì? Quy định và các yếu tố cấu thành

Bài viết cùng chuyên mục

Vụ án "hợp đồng kỳ nghỉ": Cơ hội tái thẩm cho hàng nghìn bản án dân sự đã bị bác đơn

Vụ án

Sau khi Công an thành phố Hà Nội khởi tố 21 vụ án, 187 bị can và công bố danh sách 23 công ty liên quan đến hành vi lừa đảo trong kinh doanh "hợp đồng kỳ nghỉ", nhiều khách hàng từng khởi kiện đòi tuyên vô hiệu hợp đồng nhưng bị tòa bác đơn đang đứng trước cơ hội yêu cầu xem xét lại bản án theo thủ tục tái thẩm.

Nợ bao nhiêu thì bị xử lý hình sự?

Nợ bao nhiêu thì bị xử lý hình sự?

Nếu chỉ là quan hệ vay mượn dân sự thông thường, người vay gặp khó khăn thật sự, mất khả năng thanh toán hoặc kinh doanh thua lỗ thì đa phần được xem là tranh chấp dân sự

Ngoại tình, quyền nuôi con, chia tài sản và trách nhiệm trả nợ là những vấn đề pháp lý phức tạp mà rất nhiều cặp vợ chồng phải đối mặt khi hôn nhân rạn nứt

Ngoại tình, quyền nuôi con, chia tài sản và trách nhiệm trả nợ là những vấn đề pháp lý phức tạp mà rất nhiều cặp vợ chồng phải đối mặt khi hôn nhân rạn nứt

Không ít cuộc hôn nhân từng rất hạnh phúc nhưng rồi tan vỡ vì ngoại tình, mâu thuẫn tài chính, bạo lực tinh thần hoặc mất niềm tin. Và khi bước vào thủ tục ly hôn, điều khiến nhiều người đau đầu nhất không chỉ là chuyện tình cảm mà còn là tranh chấp quyền nuôi con, phân chia tài sản và trách nhiệm trả nợ.

Bị đánh và đánh lại có vi phạm pháp luật không?

Bị đánh và đánh lại có vi phạm pháp luật không?

phòng vệ chính đáng, vượt quá phòng vệ chính đáng, cố ý gây thương tích, gây rối trật tự công cộng, xử phạt hành chính, truy cứu trách nhiệm hình sự, bồi thường thiệt hại, mức độ thương tích, tỷ lệ tổn thương cơ thể, hung khí nguy hiểm

Tuyên truyền pháp luật, trợ giúp pháp lý thông qua việc tổ chức “Phiên tòa giả định” về tội phạm liên quan đến an ninh mạng

Tuyên truyền pháp luật, trợ giúp pháp lý thông qua việc tổ chức “Phiên tòa giả định” về tội phạm liên quan đến an ninh mạng

Việc đóng góp và tham gia của Luật sư Nguyễn Minh Long và các đồng nghiệp thuộc Công ty luật Dragon là nhiệm vụ cũng như trách nhiệm nghề nghiệp khi tham gia cùng đồng nghiệp của các văn phòng luật sư tại Trường THCS Phương Liệt, phường Phương Liệt, quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội diễn ra tốt đẹp và thành công.

Rửa tiền là gì? Các hình thức rửa tiền phổ biến

Rửa tiền là gì? Các hình thức rửa tiền phổ biến

Hành vi phạm tội rửa tiền được dư luận nhắc đến nhiều trong thời gian gần đây - xuất hiện đặc biệt nhiều trong các vụ án trốn thuế, tham nhũng,... Vậy rửa tiền là gì, các thủ đoạn “làm sạch tiền bẩn” hiện nay? Khung pháp lý cho tội phạm rửa tiền ra sao? Cùng Luật Dragon tìm hiểu ngay sau đây!

Hành vi mua bán hoá đơn là gì? Bị phạt như thế nào?

Hành vi mua bán hoá đơn là gì? Bị phạt như thế nào?

Mua bán hóa đơn là hành vi vi phạm pháp luật nhằm che giấu tình trạng thu chi của doanh nghiệp/tổ chức, gây sai lệch trong thu thuế dẫn dến thiệt hại cho ngân sách nhà nước. Cả người bán và người mua hóa đơn đều có thể bị xử lý hành chính, hình sự hoặc dân sự tùy theo mức độ nghiêm trọng của hành vi.

[ĐẦY ĐỦ] Lợi dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản là gì?

[ĐẦY ĐỦ] Lợi dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản là gì?

Lợi dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản là một hành vi phạm pháp ngày càng phổ biến trong xã hội hiện đại ngày nay. Đây là hành vi sử dụng sự tin tưởng, quan hệ để thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản của người khác. Hành vi này không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà còn ảnh hưởng đến uy tín, danh dự và lòng tin của người bị hại.

Quản chế là gì? Tội phạm áp dụng hình thức phạt quản chế

Quản chế là gì? Tội phạm áp dụng hình thức phạt quản chế

“Em chào Luật sư, anh trai em còn tháng nữa là ra tù nhưng em nghe nói là anh em sẽ cần một thời gian quản chế tại địa phương nữa. Vậy luật sư cho em hỏi, cụ thể phạt quản chế là gì? Hình thức quản chế ra sao và thời gian bao lâu ạ? Em cảm ơn Luật sư nhiều” - Nam (Hưng Yên).

phone phone phone