Luật sư trong giai đoạn điều tra – Vai trò và quyền bào chữa

Cập nhập: 3/11/2026 | 9:24:07 AM - CÔNG TY LUẬT DRAGON

Giai đoạn điều tra là một trong những giai đoạn quan trọng nhất của vụ án hình sự. Đây là thời điểm cơ quan điều tra tiến hành lấy lời khai, hỏi cung bị can, thu thập tài liệu, vật chứng, xác minh sự việc và làm rõ vai trò của từng người liên quan.

Những lời khai và chứng cứ được thu thập trong giai đoạn này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hướng giải quyết vụ án.

Vì vậy, mời luật sư bào chữa ngay từ giai đoạn điều tra là việc cần thiết để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người bị buộc tội. Luật sư không chỉ tư vấn pháp luật mà còn tham gia các hoạt động tố tụng, kiểm tra chứng cứ, phát hiện vi phạm và thu thập tài liệu có lợi cho người được bào chữa.

Vậy luật sư có quyền gì trong giai đoạn điều tra? Vai trò khi lấy lời khai, hỏi cung bị can ra sao? Luật sư có được tự thu thập chứng cứ gỡ tội không?

1. Luật sư bào chữa trong giai đoạn điều tra

Theo Bộ luật Tố tụng hình sự, luật sư là một trong những chủ thể có thể tham gia với tư cách người bào chữa để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị buộc tội. Việc luật sư tham gia phải thực hiện thủ tục đăng ký bào chữa theo quy định.

Đối với người bị bắt, người bị tạm giữ, người bị khởi tố với tư cách bị can, luật sư có thể tham gia từ những thời điểm được quy định tại Điều 74 Bộ luật Tố tụng hình sự. Vì vậy, người bị buộc tội và gia đình nên chủ động liên hệ luật sư sớm, không nhất thiết phải chờ đến khi kết thúc điều tra hoặc chuyển hồ sơ sang Viện kiểm sát.

Trong giai đoạn điều tra, luật sư thực hiện nhiều công việc quan trọng:

Nghiên cứu thông tin ban đầu, đánh giá hành vi bị điều tra và các dấu hiệu pháp lý của tội danh.
Tư vấn quyền, nghĩa vụ của bị can và hướng dẫn cách thực hiện quyền bào chữa.
Tham gia các buổi lấy lời khai, hỏi cung và hoạt động điều tra khác theo quy định.
Kiểm tra tính hợp pháp của quyết định, biên bản và hoạt động tố tụng.
Thu thập tài liệu, đồ vật, dữ liệu điện tử và lời trình bày có lợi cho người được bào chữa.
Đề nghị cơ quan điều tra xác minh tình tiết, triệu tập người làm chứng, giám định hoặc giám định lại khi cần thiết.
Khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Mục tiêu của luật sư không phải là cản trở hoạt động điều tra mà là góp phần làm rõ sự thật khách quan, bảo đảm việc điều tra được tiến hành đúng pháp luật và không bỏ sót những tình tiết có lợi cho người bị buộc tội.

Văn Bản Chính Phủ+1

2. Vai trò luật sư khi lấy lời khai

Lấy lời khai là hoạt động tố tụng quan trọng nhằm ghi nhận thông tin, diễn biến sự việc và lời trình bày của người tham gia tố tụng. Nội dung lời khai có thể được sử dụng để đối chiếu với các chứng cứ khác trong hồ sơ vụ án.

Theo Điều 73 Bộ luật Tố tụng hình sự, người bào chữa có quyền có mặt khi lấy lời khai người bị bắt, người bị tạm giữ. Luật sư cũng có quyền hỏi người được lấy lời khai nếu Điều tra viên hoặc người có thẩm quyền đồng ý; sau khi người có thẩm quyền kết thúc việc lấy lời khai, luật sư có thể hỏi theo quy định.

Khi tham gia hoạt động này, luật sư có thể:

Thứ nhất, theo dõi quá trình lấy lời khai. Luật sư quan sát việc đặt câu hỏi, ghi nhận câu trả lời và cách lập biên bản để kịp thời phát hiện những vấn đề cần làm rõ.

Thứ hai, bảo đảm lời khai phản ánh đúng nội dung trình bày. Nếu biên bản ghi không chính xác, thiếu nội dung hoặc có điểm chưa rõ, luật sư có thể đề nghị ghi nhận ý kiến, yêu cầu sửa chữa, bổ sung theo đúng thủ tục.

Thứ ba, tư vấn quyền và nghĩa vụ của người được bào chữa. Người bị buộc tội có quyền trình bày lời khai, đưa ra chứng cứ, tài liệu, yêu cầu và không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình hoặc buộc phải nhận mình có tội.

Thứ tư, làm rõ những tình tiết có lợi. Luật sư có thể đặt câu hỏi nhằm làm rõ thời gian, địa điểm, nguyên nhân sự việc, vai trò của từng người và những tình tiết chưa được xác minh đầy đủ.

Việc có luật sư tham gia giúp người bị buộc tội hiểu rõ quyền của mình và hạn chế những sai sót có thể ảnh hưởng đến quá trình giải quyết vụ án.

LawPlayer+1

3. Luật sư tham gia hỏi cung bị can

Hỏi cung bị can là hoạt động điều tra nhằm làm rõ hành vi bị cho là phạm tội, động cơ, mục đích, vai trò và các tình tiết liên quan. Đây là hoạt động có ý nghĩa quan trọng trong quá trình chứng minh vụ án hình sự.

Theo Điều 73 Bộ luật Tố tụng hình sự, luật sư có quyền có mặt khi hỏi cung bị can và được hỏi bị can nếu Điều tra viên hoặc người có thẩm quyền đồng ý. Sau mỗi lần hỏi cung kết thúc, người bào chữa có thể hỏi bị can theo quy định.

Trong quá trình tham gia hỏi cung, luật sư cần chú ý:

Theo dõi việc thực hiện đúng trình tự, thủ tục hỏi cung.
Kiểm tra việc giải thích quyền và nghĩa vụ của bị can.
Ghi nhận những nội dung cần làm rõ hoặc có mâu thuẫn với tài liệu khác.
Đề nghị ghi nhận đầy đủ ý kiến, lời trình bày và yêu cầu của bị can.
Kiến nghị làm rõ dấu hiệu ép cung, mớm cung hoặc vi phạm thủ tục nếu có căn cứ.
Đề nghị thay đổi, hủy bỏ biện pháp ngăn chặn khi có căn cứ pháp luật.

Cơ quan tiến hành tố tụng có trách nhiệm thông báo trước một thời gian hợp lý về thời gian, địa điểm tiến hành hoạt động tố tụng mà người bào chữa có quyền tham gia. Nếu luật sư đã được thông báo hợp lệ nhưng không có mặt, hoạt động tố tụng vẫn có thể được tiến hành theo quy định, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Luật sư cần nghiên cứu kỹ nội dung vụ án trước khi tham gia hỏi cung, tránh đặt câu hỏi thiếu trọng tâm hoặc làm ảnh hưởng đến quyền lợi của người được bào chữa.

LawPlayer+1

4. Luật sư thu thập và cung cấp chứng cứ gỡ tội

Một trong những nhiệm vụ quan trọng của luật sư trong giai đoạn điều tra là tìm kiếm, thu thập và cung cấp chứng cứ có lợi cho người bị buộc tội.

Theo Điều 86, Điều 87 và Điều 88 Bộ luật Tố tụng hình sự, chứng cứ phải là những gì có thật, được thu thập theo trình tự, thủ tục luật định và có thể được xác định từ nhiều nguồn như vật chứng, lời khai, dữ liệu điện tử, kết luận giám định, biên bản tố tụng và tài liệu, đồ vật khác.

Người bào chữa có quyền gặp người được bào chữa, bị hại, người làm chứng và những người biết về vụ án để hỏi, nghe trình bày; đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp tài liệu, đồ vật, dữ liệu điện tử liên quan đến việc bào chữa.

Một số loại tài liệu luật sư có thể tập trung thu thập gồm:

Camera giám sát, hình ảnh, video ghi nhận diễn biến sự việc.
Tin nhắn, email, dữ liệu điện thoại và dữ liệu điện tử liên quan.
Tài liệu chứng minh thời gian, địa điểm hoặc sự có mặt của người khác.
Lời trình bày của nhân chứng và người biết sự việc.
Hồ sơ bệnh án, kết luận giám định và tài liệu chuyên môn.
Hợp đồng, hóa đơn, chứng từ, tài liệu giao dịch và các giấy tờ liên quan.

Sau khi thu thập được tài liệu, luật sư cần đánh giá tính xác thực, nguồn gốc và cách thức thu thập. Những gì có thật nhưng không được thu thập theo đúng trình tự, thủ tục luật định có thể không có giá trị pháp lý để giải quyết vụ án.

Luật sư có thể giao nộp chứng cứ, tài liệu, đồ vật cho cơ quan có thẩm quyền để đưa vào hồ sơ vụ án; đồng thời đề nghị kiểm tra, đánh giá hoặc tiến hành giám định bổ sung, giám định lại khi có căn cứ.

Đáng chú ý, sau khi kết thúc điều tra, người bào chữa có quyền đọc, ghi chép và sao chụp những tài liệu trong hồ sơ vụ án liên quan đến việc bào chữa theo quy định. Đây là cơ sở quan trọng để luật sư rà soát chứng cứ buộc tội, chứng cứ gỡ tội và chuẩn bị phương án bào chữa ở giai đoạn tiếp theo.

Dữ Liệu Pháp Luật+1

5. Vì sao nên mời luật sư ngay từ giai đoạn điều tra?

Nếu chỉ tìm luật sư khi vụ án đã kết thúc điều tra, một số hoạt động xác minh, thu thập chứng cứ và lấy lời khai quan trọng có thể đã diễn ra. Việc tham gia sớm giúp luật sư có điều kiện theo dõi quá trình tố tụng, kịp thời đưa ra yêu cầu và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người bị buộc tội.

Đặc biệt, trong các vụ án có nhiều bị can, chứng cứ phức tạp, lời khai mâu thuẫn hoặc có nguy cơ áp dụng hình phạt nghiêm khắc, việc đánh giá đúng vai trò, mức độ tham gia và các tình tiết giảm nhẹ có ý nghĩa rất lớn.

Gia đình nên chủ động tìm luật sư khi người thân bị khởi tố, triệu tập làm việc hoặc áp dụng biện pháp ngăn chặn để được hướng dẫn kịp thời.

6. Dịch vụ luật sư bào chữa trong giai đoạn điều tra – Công ty Luật Dragon

CÔNG TY LUẬT DRAGON cung cấp dịch vụ luật sư hình sự, tư vấn và bào chữa cho người bị buộc tội trong các giai đoạn tố tụng.

Các dịch vụ gồm:

Luật sư bào chữa trong giai đoạn điều tra.
Luật sư tham gia lấy lời khai, hỏi cung bị can.
Luật sư bảo vệ người bị bắt, tạm giữ, tạm giam.
Thu thập, kiểm tra và cung cấp chứng cứ gỡ tội.
Tư vấn, soạn thảo đơn khiếu nại và kiến nghị trong tố tụng hình sự.
Nghiên cứu hồ sơ, xây dựng phương án bào chữa và tham gia tranh tụng tại phiên tòa.

THÔNG TIN LIÊN HỆ CÔNG TY LUẬT DRAGON

Giám đốc: Luật sư Nguyễn Minh Long
Tổng đài: 1900.599.979
Hotline: 0983.019.109
Email: dragonlawfirm@gmail.com
Website: https://www.luatsubaochua.vn

LUẬT SƯ BÀO CHỮA – ĐỒNG HÀNH BẢO VỆ QUYỀN VÀ LỢI ÍCH HỢP PHÁP CỦA BẠN!

Căn cứ pháp lý: Bộ luật Tố tụng hình sự theo Văn bản hợp nhất số 172/2026/VBHN-LQ-VPQH ngày 01/10/2026.

Tác giả:

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chuyên mục

Quyền được mời Luật sư khi bị bắt, tạm giữ và thủ tục đăng ký bào chữa

Khi một người bị bắt, tạm giữ hoặc tạm giam để điều tra về hành vi có dấu hiệu phạm tội, việc mời luật sư tham gia bào chữa ngay từ giai đoạn đầu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Luật sư tranh tụng hình sự là gì? Khi nào cần thuê luật sư?

Khi một người bị khởi tố, truy tố hoặc đưa ra xét xử trong vụ án hình sự, những quyết định được đưa ra trong quá trình tố tụng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền tự do, danh dự, tài sản và tương lai của họ. Đối với gia đình, việc tìm kiếm luật sư tranh tụng hình sự kịp thời là một trong những vấn đề cần được quan tâm.

Thuê luật sư tranh tụng hình sự hết bao nhiêu tiền?

Khi người thân bị khởi tố, truy tố hoặc phải ra trước Tòa án để xét xử, một trong những vấn đề được gia đình quan tâm hàng đầu là: Thuê luật sư tranh tụng hình sự hết bao nhiêu tiền? Chi phí có đắt không? Luật sư sẽ thực hiện những công việc gì để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người bị buộc tội?

Công ty luật tư vấn pháp luật hình sự và dịch vụ luật sư bào chữa

Trong những trường hợp này, công ty luật tư vấn pháp luật hình sự và dịch vụ luật sư bào chữa có thể hỗ trợ người dân, doanh nghiệp và các bên liên quan tiếp cận pháp luật đúng cách, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, đồng thời góp phần bảo đảm quá trình giải quyết vụ án được khách quan, đúng quy định.

Tác hại đối với môi trường mạng xã hội và giới trẻ: Vì sao "Giang hồ mạng" lại cố thể được hàng triệu người theo dõi

Mạng xã hội từng được kỳ vọng là không gian để con người kết nối, học hỏi, chia sẻ kiến thức và phát triển kinh doanh. Nhưng bên cạnh những giá trị tích cực, một vấn đề ngày càng đáng lo ngại là sự nổi tiếng của một số nhân vật được gắn với hình ảnh “giang hồ mạng”, thường xuyên xuất hiện với những nội dung gây sốc, khoe tiền, khoe quyền lực, sử dụng ngôn ngữ tục tĩu, cổ súy lối sống bất chấp pháp luật hoặc tạo dựng hình ảnh “anh chị” trên không gian mạng.

Đừng nghĩ dưới 2 triệu đồng là chắc chắn không bị xử lý hình sự!

Đúng là đối với một số tội danh như trộm cắp tài sản, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, mức giá trị tài sản từ 2 triệu đồng là một ngưỡng quan trọng để xem xét trách nhiệm hình sự. Tuy nhiên, pháp luật không quy định rằng “dưới 2 triệu đồng thì chắc chắn không bị truy cứu hình sự”.

Bị tố giác bao lâu thì có kết quả giải quyết?

Theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự, sau khi tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm hoặc kiến nghị khởi tố, cơ quan có thẩm quyền sẽ tiến hành kiểm tra, xác minh để đưa ra quyết định giải quyết

Phân biệt tự thú và đầu phú

Trước khi sử dụng các thuật ngữ "tự thú" và "đầu thú", cần hiểu rằng đây không chỉ là sự khác biệt về ngôn từ mà còn là hai khái niệm pháp lý hoàn toàn khác nhau, có thể ảnh hưởng trực tiếp đến việc xem xét trách nhiệm hình sự, các tình tiết giảm nhẹ và chính sách khoan hồng của pháp luật.

Điều kiện để "Khắc phục hậu quả" được công nhận hiệu quả giảm án

Trong tố tụng hình sự, mục đích của hình phạt không chỉ dừng lại ở việc trừng trị người phạm tội mà còn nhằm giáo dục họ ý thức tuân thủ pháp luật, đồng thời khôi phục lại những thiệt hại, tổn thất đã gây ra cho xã hội và nạn nhân.

Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật Hình sự

Lừa đảo chiếm đoạt tài sản là một trong những tội danh phổ biến nhất trong thực tiễn xét xử hình sự tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh các hình thức lừa đảo qua mạng, đầu tư tài chính, bất động sản ngày càng tinh vi.

Sự khác biệt giữa Luật sư bào chữa và Luật sư bảo vệ

Trong các vụ án hình sự, nhiều người thường nhầm lẫn giữa hai khái niệm "luật sư bào chữa" và "luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp". Tuy cùng tham gia vào quá trình tố tụng hình sự, hai vai trò này khác nhau căn bản về đối tượng đại diện, mục tiêu hoạt động, phạm vi quyền hạn và vị trí pháp lý. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết những khác biệt đó.

Luật sư giỏi bào chữa tại Lào Cai

luật sư Lào Cai, bào chữa hình sự, luật sư uy tín, dịch vụ pháp lý tại Lào Cai, quyền lợi bị cáo, chi phí thuê luật sư, công ty luật Dragon, pháp luật hình sự Việt Nam

Luật sư hình sự giỏi tại Thái Nguyên

luật sư bào chữa hình sự, văn phòng luật sư uy tín tại Thái Nguyên, tư vấn luật hình sự miễn phí, dịch vụ luật sư hình sự, chi phí thuê luật sư hình sự, luật sư giỏi Thái Nguyên, kinh nghiệm luật sư hình sự, luật sư bảo vệ quyền lợi, tội phạm hình sự

Luật sư hình sự giỏi tại Nghệ An

Luật sư hình sự giỏi tại Nghệ An luật sư hình sự tại Nghệ An, công ty luật ở Nghệ An, luật sư giỏi Nghệ An, dịch vụ luật sư hình sự, chi phí thuê luật sư, văn phòng luật sư uy tín Nghệ An, top luật sư hình sự Việt Nam, tư vấn pháp lý hình sự

Luật sư hình sự giỏi tại Thanh Hóa

Luật sư hình sự giỏi tại Thanh Hóa uật sư hình sự uy tín Thanh Hóa, danh sách luật sư hình sự tại Thanh Hóa, công ty luật hình sự Thanh Hóa, chi phí thuê luật sư hình sự, luật sư giỏi hình sự Việt Nam, tư vấn pháp lý hình sự Thanh Hóa, văn phòng luật sư tại Thanh Hóa, luật sư hình sự chuyên nghiệp, dịch vụ luật sư hình sự uy tín, top luật sư hình sự Thanh Hóa

Luật sư hình sự giỏi tại Ninh Bình

Luật sư hình sự giỏi tại Ninh Bình luật sư hình sự Ninh Bình, công ty luật Dragon, chi phí thuê luật sư hình sự, văn phòng luật sư Ninh Bình, dịch vụ luật sư hình sự, luật sư giỏi Ninh Bình, tư vấn pháp lý hình sự, luật sư hình sự uy tín

Luật sư hình sự giỏi tại Bắc Ninh

Luật sư hình sự giỏi tại Bắc Ninh luật sư hình sự uy tín Bắc Ninh, danh sách luật sư Bắc Ninh, thuê luật sư hình sự, luật sư giỏi ở Bắc Ninh, văn phòng luật sư Bắc Ninh, dịch vụ luật sư hình sự Bắc Ninh, top luật sư hình sự Bắc Ninh, luật sư hình sự chuyên nghiệp

Luật sư hình sự giỏi tại Hải Phòng

Luật sư hình sự giỏi tại Hải Phòng luật sư hình sự uy tín Hải Phòng, dịch vụ luật sư hình sự tại Hải Phòng, top luật sư hình sự Hải Phòng, công ty luật Dragon Hải Phòng, chi phí thuê luật sư hình sự, luật sư bào chữa hình sự, văn phòng luật sư Hải Phòng, luật sư hình sự chuyên nghiệp

Luật sư hình sự