Cơ quan điều tra phải làm rõ ba vấn đề quan trọng:

1. Người bán có biết bình oxy vẫn còn khí nén, còn áp suất hoặc có nguy cơ phát nổ hay không?

2. Người bán có cảnh báo nguy hiểm cho người mua hay không?

3. Nguyên nhân trực tiếp gây nổ là do tình trạng bình, việc bảo quản, vận chuyển hay hành vi cắt, hàn, tháo dỡ của người mua?

Điểm mấu chốt: Ai có lỗi trong việc tạo ra nguy cơ dẫn đến vụ nổ và cái chết của nạn nhân thì người đó có thể phải chịu trách nhiệm tương ứng với hành vi và mức độ lỗi của mình.

1. Những trường hợp người bán có thể phải chịu trách nhiệm hình sự

Trường hợp 1: Người bán biết bình oxy còn áp suất nhưng vẫn bán mà không cảnh báo.

Ví dụ:

• Biết bình vẫn còn khí oxy nén.

• Biết bình có nguy cơ phát nổ nếu bị cắt, hàn hoặc tác động nhiệt.

• Vẫn bán cho người mua làm phế liệu mà không cảnh báo nguy hiểm.

Nếu chứng minh được hành vi vi phạm quy định an toàn, có lỗi và có quan hệ nhân quả với hậu quả chết người, người bán có thể bị xem xét về tội vi phạm quy định về an toàn lao động, vệ sinh lao động, về an toàn ở nơi đông người theo Điều 295 Bộ luật Hình sự.

Khung hình phạt cơ bản tại khoản 1 là phạt tiền từ 20 triệu đến 100 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 1 đến 5 năm. Tuy nhiên, phải xác định hành vi cụ thể có thuộc phạm vi điều chỉnh của điều luật này hay không.

Trường hợp 2: Người bán không biết bình còn khí, không biết bình có nguy cơ nổ.

Nếu người bán chỉ bán bình cũ theo giao dịch đồng nát thông thường, không có dấu hiệu biết hoặc phải biết về nguy cơ nguy hiểm, không vi phạm nghĩa vụ an toàn áp dụng đối với mình và không có lỗi gây ra hậu quả thì không thể chỉ căn cứ vào việc đã bán bình để kết luận người bán phạm tội.

Trường hợp 3: Người mua tự ý cắt, hàn bình oxy trái quy trình.

Nếu người mua biết bình có nguy hiểm nhưng vẫn tự ý cắt, hàn, tháo dỡ dẫn đến phát nổ thì cần xem xét lỗi của người mua.

Nếu người mua là người trực tiếp gây ra vụ nổ do hành vi nguy hiểm của mình, người bán có thể không phải chịu trách nhiệm hình sự nếu không có lỗi và không có quan hệ nhân quả giữa hành vi bán bình với cái chết.

2. Người bán có phải bồi thường cho gia đình người tử vong không?

Căn cứ Điều 584, 585, 587 và 591 Bộ luật Dân sự 2015:

• Nếu người bán có lỗi gây thiệt hại thì có thể phải bồi thường.

• Nếu cả người bán và người mua đều có lỗi thì trách nhiệm bồi thường được xác định tương ứng với mức độ lỗi.

• Nếu thiệt hại hoàn toàn do lỗi của người bị thiệt hại thì có thể không phát sinh nghĩa vụ bồi thường của người khác theo Điều 584.

Các khoản bồi thường khi tính mạng bị xâm phạm có thể bao gồm:

• Chi phí mai táng hợp lý.

• Tiền cấp dưỡng cho người mà nạn nhân có nghĩa vụ cấp dưỡng.

• Thu nhập bị mất trước khi tử vong và các thiệt hại liên quan theo luật.

• Khoản bù đắp tổn thất tinh thần cho thân nhân theo quy định.

3. Cần điều tra những vấn đề gì để xác định ai chịu trách nhiệm?

Đặc biệt, cần có kết luận giám định kỹ thuật về bình oxy và kết luận điều tra nguyên nhân vụ nổ.

4. Kết luận

Không thể mặc nhiên quy trách nhiệm cho người bán đồng nát chỉ vì bình oxy do mình bán phát nổ làm người mua tử vong.

Cần phân biệt rõ:

• Người bán biết bình nguy hiểm nhưng cố tình che giấu.

• Người bán không biết và không có căn cứ phải biết về nguy cơ.

• Người mua tự ý thực hiện hành vi cắt, hàn bình gây nổ.

• Có nhiều người cùng có lỗi dẫn đến hậu quả.

Tôi muốn làm rõ 3 tình tiết để xác định chính xác người bán có nguy cơ bị khởi tố hay không:

1. Bình oxy được bán là bình còn nguyên van, còn khí hay bình đã được tháo van?

2. Người bán là người thu mua đồng nát thông thường hay người kinh doanh, thu gom bình oxy cũ?

3. Người mua tử vong do tự cắt bình oxy để lấy sắt hay bình tự phát nổ trong quá trình vận chuyển?

Nếu bạn cung cấp ba tình tiết này, tôi có thể phân tích cụ thể trách nhiệm hình sự của người bán, trách nhiệm của người mua và khả năng phải bồi thường cho gia đình nạn nhân.