Khi tham gia hỏi cung trong vụ án hình sự, lời khai của bị can và nội dung được ghi nhận trong biên bản có thể ảnh hưởng quan trọng đến quá trình giải quyết vụ án. Vì vậy, nhiều người băn khoăn liệu bị can có quyền tự đọc lại biên bản hỏi cung trước khi ký hay phải ký ngay theo yêu cầu của Điều tra viên.

Câu trả lời là có. Bị can có quyền tự đọc lại biên bản hỏi cung trước khi ký. Pháp luật tố tụng hình sự quy định rõ trách nhiệm của người tiến hành hỏi cung trong việc cho bị can tự đọc hoặc đọc biên bản cho bị can nghe, đồng thời cho phép bổ sung, sửa chữa theo đúng thủ tục khi có nội dung cần điều chỉnh.

Dưới đây là những quy định quan trọng mà người bị khởi tố và gia đình cần biết để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp trong quá trình điều tra.

1. Quy định pháp luật về việc đọc lại biên bản hỏi cung trước khi ký

Theo khoản 2 Điều 184 Bộ luật Tố tụng hình sự, sau khi hỏi cung, Điều tra viên hoặc Cán bộ điều tra phải đọc biên bản cho bị can nghe hoặc để bị can tự đọc. Nếu có nội dung cần bổ sung, sửa chữa thì Điều tra viên, Cán bộ điều tra và bị can cùng ký xác nhận. Trường hợp biên bản có nhiều trang, bị can phải ký vào từng trang. <Cite refs={["turn178274view0"]}/>

Quy định này cho thấy việc kiểm tra nội dung biên bản trước khi ký là bước quan trọng trong quá trình hỏi cung, không đơn thuần là thủ tục hình thức.

Bị can có thể tự đọc để kiểm tra xem biên bản đã ghi đúng lời khai, câu hỏi, câu trả lời và những tình tiết được trình bày hay chưa. Nếu phát hiện sai sót, bị can cần đề nghị người tiến hành hỏi cung xem xét, điều chỉnh theo đúng quy định.

Đồng thời, khoản 1 Điều 184 nghiêm cấm Điều tra viên, Cán bộ điều tra tự ý thêm, bớt hoặc sửa chữa lời khai của bị can. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để bảo đảm nội dung biên bản phản ánh trung thực diễn biến hỏi cung.

2. Khi đọc biên bản hỏi cung, bị can cần kiểm tra những nội dung nào?

Trước khi ký, bị can nên đọc kỹ toàn bộ biên bản, đặc biệt chú ý các vấn đề sau:

Thứ nhất, kiểm tra lời khai có đúng với nội dung đã trình bày hay không.

Bị can cần đối chiếu từng câu hỏi, câu trả lời và phần ghi nhận lời khai. Nếu lời trình bày bị ghi thiếu, diễn đạt sai ý hoặc không phản ánh đúng nội dung đã nói, cần đề nghị làm rõ.

Ví dụ, bị can chỉ xác nhận có mặt tại một địa điểm nhưng biên bản lại thể hiện như thể đã thừa nhận thực hiện hành vi phạm tội. Đây là điểm cần yêu cầu kiểm tra và điều chỉnh nếu nội dung ghi nhận không chính xác.

Thứ hai, kiểm tra các tình tiết quan trọng của vụ án.

Những nội dung liên quan đến thời gian, địa điểm, diễn biến sự việc, số tiền, tài sản, vai trò của từng người và các tình tiết khác có thể ảnh hưởng đến việc đánh giá chứng cứ.

Bị can cần đặc biệt chú ý những nội dung mình không nhớ rõ hoặc chưa xác nhận, tránh để biên bản thể hiện thành thông tin chắc chắn khi thực tế không phải như vậy.

Thứ ba, kiểm tra việc ghi nhận ý kiến và nội dung giải thích.

Nếu bị can đã trình bày tình tiết có lợi, phản đối một nội dung hoặc giải thích về sự việc, cần kiểm tra xem các ý kiến đó có được ghi nhận đầy đủ, đúng bản chất hay không.

Thứ tư, kiểm tra đầy đủ các trang của biên bản.

Đối với biên bản có nhiều trang, cần đọc lần lượt, không chỉ xem trang cuối. Sau khi kiểm tra, việc ký tên phải thực hiện theo đúng quy định đối với từng trang.

3. Nếu phát hiện biên bản ghi sai lời khai thì phải làm gì?

Nếu phát hiện sai sót, bị can nên bình tĩnh chỉ rõ nội dung nào chưa chính xác, giải thích lý do và đề nghị sửa chữa hoặc bổ sung theo đúng trình tự.

Chẳng hạn, nếu biên bản ghi sai thời gian, nhầm tên người, thiếu phần giải thích hoặc thể hiện không đúng câu trả lời, bị can có thể yêu cầu ghi nhận chính xác nội dung thực tế.

Theo khoản 2 Điều 184 Bộ luật Tố tụng hình sự, việc bổ sung, sửa chữa biên bản phải có chữ ký xác nhận của Điều tra viên, Cán bộ điều tra và bị can.

Ngoài ra, Điều 178 Bộ luật Tố tụng hình sự quy định về biên bản điều tra, trong đó người tham gia tố tụng được giải thích quyền bổ sung và nhận xét về biên bản. Ý kiến bổ sung, nhận xét phải được ghi nhận; nếu không chấp nhận bổ sung thì phải ghi rõ lý do theo quy định. <Cite refs={["turn178274view1"]}/>

Vì vậy, nếu có bất đồng về nội dung, bị can nên đề nghị ghi nhận ý kiến của mình vào biên bản thay vì chỉ phản đối bằng lời nói mà không có dấu vết trong hồ sơ.

4. Bị can có bắt buộc phải ký nếu không đồng ý với biên bản không?

Khi nội dung biên bản không phản ánh đúng lời khai, bị can không nên ký xác nhận một cách máy móc khi chưa được làm rõ vấn đề.

Trước hết, cần yêu cầu giải thích, đề nghị chỉnh sửa hoặc bổ sung và trình bày rõ lý do không đồng ý với phần nội dung cụ thể. Nếu vấn đề chưa được giải quyết, bị can nên đề nghị ghi nhận ý kiến phản đối và việc chưa thống nhất vào biên bản theo thủ tục phù hợp.

Cần lưu ý rằng Điều 184 quy định việc ký xác nhận khi bổ sung, sửa chữa và việc ký từng trang, nhưng không nên hiểu rằng mọi trường hợp không ký đều tự động làm cho biên bản vô hiệu. Việc đánh giá giá trị pháp lý của biên bản còn phụ thuộc vào hoàn cảnh lập biên bản, thủ tục đã thực hiện và các chứng cứ liên quan.

Nếu có dấu hiệu bị ép buộc ký, bị đe dọa hoặc nội dung bị sửa trái quy định, bị can cần tìm cách trình bày sự việc với người bào chữa và sử dụng quyền khiếu nại theo pháp luật tố tụng hình sự.

5. Bị can có quyền yêu cầu luật sư tham gia hỏi cung không?

Theo Điều 60 Bộ luật Tố tụng hình sự, bị can có những quyền tố tụng nhất định, trong đó có quyền tự bào chữa hoặc nhờ người bào chữa; quyền trình bày lời khai, đưa ra ý kiến và chứng cứ theo quy định; quyền khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng mà mình cho là trái pháp luật.

Theo Điều 183, trước khi hỏi cung, Điều tra viên phải thông báo cho Kiểm sát viên và người bào chữa về thời gian, địa điểm hỏi cung. Việc tham gia của người bào chữa được thực hiện theo quy định pháp luật. <Cite refs={["turn901036search0","turn178274view0"]}/>

Luật sư có thể hỗ trợ bị can hiểu rõ quyền và nghĩa vụ tố tụng, theo dõi việc tuân thủ thủ tục hỏi cung, tư vấn cách trình bày ý kiến và đề xuất biện pháp bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp.

Đặc biệt, nếu bị can cho rằng lời khai bị ghi sai hoặc có hành vi vi phạm trong quá trình hỏi cung, việc trao đổi sớm với luật sư sẽ giúp đánh giá hướng xử lý phù hợp với tình tiết cụ thể.

6. Công ty Luật Dragon tư vấn, hỗ trợ pháp lý trong vụ án hình sự

Biên bản hỏi cung có thể là một tài liệu quan trọng trong hồ sơ vụ án. Vì vậy, bị can cần hiểu rõ quyền tự đọc lại, kiểm tra nội dung và đề nghị bổ sung, sửa chữa trước khi ký xác nhận.

Trong trường hợp phát hiện sai sót, bị can nên nêu cụ thể nội dung cần điều chỉnh, yêu cầu ghi nhận ý kiến và tìm kiếm sự hỗ trợ pháp lý khi cần thiết. Không nên ký xác nhận nội dung mà mình chưa hiểu hoặc cho rằng không phản ánh đúng lời khai.

Công ty Luật Dragon tư vấn pháp luật hình sự, hỗ trợ khách hàng tìm hiểu quyền và nghĩa vụ tố tụng, phương án bào chữa và các vấn đề pháp lý liên quan đến quá trình điều tra, truy tố, xét xử.

Thông tin liên hệ Công ty Luật Dragon

• Trụ sở chính: Phòng 08, tầng 09, tòa nhà Vinaconex Diamond Tower, số 459C Bạch Mai, phường Bạch Mai, thành phố Hà Nội.

• Tổng đài tư vấn: 1900.599.979

• Email: dragonlawfirm@gmail.com

• Website: https://www.luatsubaochua.vn

• Website: https://www.congtyluatdragon.com

Công ty Luật Dragon – Luôn đồng hành cùng quý khách.

Lưu ý: Bài viết mang tính chất tham khảo pháp luật. Việc đánh giá vi phạm thủ tục hỏi cung và giá trị chứng cứ của biên bản cần căn cứ vào hồ sơ, tình tiết cụ thể và quy định pháp luật hiện hành.