Đây là tình huống có thể gây thiệt hại rất lớn cho nhà thầu, đặc biệt với các gói thầu xây dựng, cung cấp thiết bị, hàng hóa hoặc dịch vụ có giá trị cao.

Theo quy định hiện hành, việc có quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu chưa đồng nghĩa với việc hợp đồng đã được ký kết, nhưng kết quả lựa chọn nhà thầu là một căn cứ quan trọng để các bên tiến hành hoàn thiện và ký hợp đồng. Luật Đấu thầu quy định riêng về điều kiện và trình tự ký kết hợp đồng; vì vậy, chủ đầu tư cũng không thể tùy tiện thay đổi kết quả hoặc trì hoãn việc ký kết mà không xem xét căn cứ pháp lý cụ thể.

1️⃣ “Trúng thầu” có đồng nghĩa chắc chắn được ký hợp đồng?

Không nên hiểu một cách tuyệt đối.

Theo Luật Đấu thầu, trước khi ký hợp đồng vẫn phải đáp ứng các điều kiện luật định.

Trong đó, tại thời điểm ký:

• Hồ sơ dự thầu/hồ sơ đề xuất của nhà thầu được lựa chọn phải còn hiệu lực;
• Nhà thầu phải tiếp tục đáp ứng yêu cầu về năng lực kỹ thuật, tài chính;
• Chủ đầu tư phải bảo đảm điều kiện về vốn tạm ứng, vốn thanh toán, mặt bằng và các điều kiện cần thiết khác để triển khai gói thầu.

Do đó, nếu doanh nghiệp đã được phê duyệt là nhà thầu trúng thầu và vẫn đáp ứng đầy đủ các điều kiện, nhưng chủ đầu tư không tổ chức hoàn thiện hợp đồng, không ký hợp đồng hoặc cố tình kéo dài mà không đưa ra căn cứ chính đáng, doanh nghiệp cần chủ động bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

2️⃣ Chủ đầu tư có được tự ý “không thích nữa” rồi không ký?

Đây là vấn đề cần xem xét rất kỹ.

Ví dụ:

Công ty A tham gia gói thầu xây dựng trị giá 50 tỷ đồng.

Sau quá trình đánh giá, cơ quan có thẩm quyền phê duyệt Công ty A là nhà thầu được lựa chọn.

Công ty A đã:

• nộp bảo đảm dự thầu;
• huy động nhân sự;
• chuẩn bị máy móc;
• giữ nguồn vật tư;
• bố trí dòng tiền;
• chuẩn bị hồ sơ hoàn thiện hợp đồng.

Nhưng sau đó chủ đầu tư thông báo:

“Tạm thời chưa ký hợp đồng.”

Rồi kéo dài nhiều tháng mà không có quyết định hoặc căn cứ rõ ràng.

Trong trường hợp này, doanh nghiệp không nên chỉ chờ đợi bằng các cuộc gọi điện thoại hoặc trao đổi miệng.

Cần chuyển sang hình thức làm việc bằng văn bản để xác lập rõ:

Chủ đầu tư đang căn cứ vào quy định nào để chưa ký?

Thời điểm dự kiến ký là khi nào?

Có thay đổi về vốn, mặt bằng hay điều kiện thực hiện dự án không?

Kết quả lựa chọn nhà thầu có bị hủy hoặc thay đổi không?

Có quyết định mới của người có thẩm quyền hay không?

3️⃣ Chủ đầu tư phải bảo đảm điều kiện để triển khai gói thầu

Đây là điểm doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý.

Luật Đấu thầu quy định chủ đầu tư phải bảo đảm vốn tạm ứng, vốn thanh toán, mặt bằng thực hiện và điều kiện cần thiết khác để triển khai gói thầu theo đúng tiến độ.

Vì vậy, nếu lý do chủ đầu tư không ký hợp đồng là:

• chưa bố trí được vốn;
• chưa có mặt bằng;
• chưa hoàn tất thủ tục dự án;
• chưa đủ điều kiện thanh toán;
• hoặc có trở ngại pháp lý khác,

doanh nghiệp cần yêu cầu chủ đầu tư xác nhận bằng văn bản.

Văn bản này rất quan trọng nếu sau này phát sinh tranh chấp về:

• chi phí chuẩn bị thực hiện;
• chi phí huy động nhân sự;
• chi phí máy móc;
• chi phí bảo lãnh;
• chi phí tài chính;
• hoặc thiệt hại thực tế khác.

4️⃣ Doanh nghiệp cần làm gì đầu tiên?

Bước 1: Kiểm tra toàn bộ hồ sơ đấu thầu

Doanh nghiệp cần rà soát:

📌 Hồ sơ mời thầu.

📌 Hồ sơ dự thầu.

📌 Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu.

📌 Thông báo kết quả lựa chọn nhà thầu.

📌 Biên bản thương thảo nếu có.

📌 Biên bản hoàn thiện hợp đồng.

📌 Dự thảo hợp đồng.

📌 Bảo đảm dự thầu.

📌 Các văn bản trao đổi với chủ đầu tư.

📌 Các yêu cầu về thời hạn ký kết.

Bởi chỉ một chi tiết trong hồ sơ mời thầu hoặc quyết định phê duyệt cũng có thể ảnh hưởng đến cách xử lý vụ việc.

5️⃣ Gửi văn bản yêu cầu chủ đầu tư ký kết hợp đồng

Doanh nghiệp nên gửi văn bản chính thức, thay vì chỉ nhắn Zalo hoặc gọi điện.

Văn bản nên nêu:

Công ty đã được phê duyệt là nhà thầu được lựa chọn theo Quyết định số...

Công ty đã đáp ứng các điều kiện theo hồ sơ mời thầu và kết quả lựa chọn nhà thầu.

Đề nghị chủ đầu tư thông báo thời gian hoàn thiện và ký kết hợp đồng.

Trường hợp chủ đầu tư không thực hiện ký kết, đề nghị thông báo bằng văn bản về căn cứ pháp lý, lý do và hướng xử lý.

Cách làm này giúp doanh nghiệp tạo hồ sơ chứng cứ về việc mình chủ động thực hiện nghĩa vụ và thiện chí ký hợp đồng.

6️⃣ Nếu chủ đầu tư đưa ra yêu cầu mới ngoài hồ sơ mời thầu thì sao?

Đây là tình huống cần đặc biệt cẩn trọng.

Ví dụ:

Hồ sơ mời thầu quy định giá trị gói thầu là 20 tỷ đồng và các điều kiện thực hiện đã được xác định.

Sau khi có kết quả trúng thầu, chủ đầu tư yêu cầu:

“Muốn ký thì giảm thêm 15% giá.”

Hoặc yêu cầu nhà thầu thực hiện thêm những nghĩa vụ không có trong hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu hoặc quyết định phê duyệt.

Doanh nghiệp không nên vội vàng ký bất kỳ văn bản nào.

Theo quy định về hoàn thiện hợp đồng, nội dung hoàn thiện phải dựa trên các căn cứ như mẫu hợp đồng, kết quả lựa chọn nhà thầu được duyệt, hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu và các nội dung cần hoàn thiện.

Nếu chủ đầu tư đưa ra yêu cầu không phù hợp, doanh nghiệp cần lập tức lập văn bản bảo lưu ý kiến và yêu cầu xác định căn cứ pháp lý.

7️⃣ Có thể yêu cầu bồi thường thiệt hại không?

Có thể đặt vấn đề, nhưng không phải cứ chủ đầu tư chưa ký hợp đồng là doanh nghiệp đương nhiên được bồi thường.

Phải xác định:

• Chủ đầu tư có hành vi vi phạm nghĩa vụ nào?
• Có lỗi hay không?
• Hành vi đó có trái quy định đấu thầu hoặc thỏa thuận giữa các bên không?
• Doanh nghiệp thực tế đã phát sinh thiệt hại gì?
• Thiệt hại có quan hệ trực tiếp với hành vi đó không?
• Có chứng cứ chứng minh thiệt hại không?

Ví dụ doanh nghiệp chứng minh được đã chi:

• 500 triệu đồng huy động thiết bị;
• 200 triệu đồng thuê nhân sự;
• 300 triệu đồng chi phí chuẩn bị;
• chi phí bảo lãnh ngân hàng;
• chi phí vật tư đặc thù không thể sử dụng cho dự án khác.

Những khoản này cần được chứng minh bằng hợp đồng, hóa đơn, chứng từ thanh toán và tài liệu liên quan, chứ không thể chỉ đưa ra một con số thiệt hại ước tính.

8️⃣ Có thể kiến nghị hoặc khởi kiện không?

Đối với tranh chấp trong hoạt động lựa chọn nhà thầu, doanh nghiệp cần phân biệt kiến nghị trong đấu thầu với khởi kiện tại Tòa án.

Luật Đấu thầu hiện hành có cơ chế giải quyết kiến nghị và quy định về quyền khởi kiện. Theo Điều 94 của Luật Đấu thầu được hợp nhất năm 2026, việc khởi kiện được thực hiện theo pháp luật tố tụng dân sự; trong quá trình Tòa án giải quyết, các bên có thể yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời trong những trường hợp luật định, bao gồm yêu cầu tạm dừng việc ký kết hoặc thực hiện hợp đồng.

Nhưng doanh nghiệp cần hành động đúng thời điểm.

Không nên để hết thời hạn hiệu lực của hồ sơ dự thầu, bảo đảm dự thầu hoặc bỏ lỡ các thời hạn pháp lý rồi mới bắt đầu xử lý.

9️⃣ Một vấn đề rất quan trọng: Đừng tự ý bỏ cuộc

Nếu doanh nghiệp đã trúng thầu, chủ đầu tư chậm ký nhưng doanh nghiệp vẫn muốn thực hiện gói thầu, không nên tự ý gửi văn bản “từ chối ký” chỉ vì quá lâu nếu chưa đánh giá đầy đủ hậu quả pháp lý.

Bởi pháp luật đấu thầu cũng quy định những trường hợp nhà thầu trúng thầu không tiến hành hoặc từ chối hoàn thiện, ký kết hợp đồng thì có thể ảnh hưởng đến việc hoàn trả bảo đảm dự thầu.

Do đó, mọi văn bản gửi chủ đầu tư cần được soạn theo hướng:

Khẳng định thiện chí thực hiện và ký hợp đồng, đồng thời yêu cầu chủ đầu tư thực hiện đúng trách nhiệm của mình.

Đây là điểm rất khác với việc doanh nghiệp tuyên bố:

“Tôi không làm nữa.”

🔴 10️⃣ Doanh nghiệp nên chuẩn bị chứng cứ ngay từ bây giờ

Nếu nghi ngờ vụ việc có thể trở thành tranh chấp, hãy lưu giữ:

✅ Quyết định trúng thầu.

✅ Thông báo kết quả lựa chọn nhà thầu.

✅ Hồ sơ dự thầu.

✅ Hồ sơ mời thầu.

✅ Toàn bộ email, công văn, biên bản họp.

✅ Biên bản thương thảo/hoàn thiện hợp đồng.

✅ Hồ sơ bảo đảm dự thầu.

✅ Chứng từ chi phí chuẩn bị thực hiện.

✅ Hợp đồng thuê máy móc, nhân sự.

✅ Hóa đơn mua vật tư.

✅ Sao kê ngân hàng.

✅ Các văn bản thể hiện việc chủ đầu tư trì hoãn hoặc từ chối ký.

Đừng xóa Email, Zalo hoặc các tài liệu trao đổi liên quan.

Trong tranh chấp đấu thầu, một email tưởng như rất nhỏ có thể trở thành chứng cứ quan trọng để xác định ai đã nói gì, vào thời điểm nào và chủ đầu tư đã cam kết hoặc yêu cầu điều gì.

⚖️ KẾT LUẬN

Trúng thầu nhưng chủ đầu tư không ký hợp đồng là tình huống doanh nghiệp không nên xử lý bằng cảm tính.

Trước hết cần xác định:

1. Kết quả lựa chọn nhà thầu đã được phê duyệt chưa?

2. Hồ sơ dự thầu còn hiệu lực không?

3. Doanh nghiệp có còn đáp ứng điều kiện kỹ thuật, tài chính không?

4. Chủ đầu tư đã bảo đảm vốn, mặt bằng và các điều kiện thực hiện chưa?

5. Chủ đầu tư có căn cứ pháp lý để không ký hay không?

6. Doanh nghiệp đã phát sinh thiệt hại thực tế nào?

7. Có cần kiến nghị hoặc khởi kiện để bảo vệ quyền lợi hay không?

Đặc biệt, từ 09/09/2026, Nghị định 349/2026/NĐ-CP đã có hiệu lực sửa đổi, bổ sung các quy định hướng dẫn về lựa chọn nhà thầu, nên khi xử lý vụ việc thực tế cần đối chiếu quy định đang có hiệu lực tại thời điểm phát sinh tranh chấp.

👉 Nếu doanh nghiệp đã trúng thầu nhưng chủ đầu tư chậm ký, từ chối ký hoặc đưa ra điều kiện khác với hồ sơ mời thầu, hãy rà soát hồ sơ ngay để tránh mất thời gian, mất cơ hội kinh doanh và phát sinh thiệt hại không đáng có.

⚖️ CÔNG TY LUẬT DRAGON

LUÔN ĐỒNG HÀNH CÙNG QUÝ KHÁCH

📍 Hà Nội: Vinaconex Diamond Tower, 459C Bạch Mai
📍 Long Biên: Số 22, ngõ 29 Phố Trạm
📍 Hải Phòng: Tòa nhà Khánh Hội, Lô 2/3C Lê Hồng Phong

☎️ Tổng đài: 1900.599.979
⚖️ Luật sư Nguyễn Minh Long: 0983.019.109
📧 dragonlawfirm@gmail.com
🌐 www.congtyluatdragon.com

👉 Like Công ty Luật Dragon để cập nhật thêm các tình huống pháp lý thực tế về đấu thầu – hợp đồng – doanh nghiệp – tranh chấp kinh doanh.

#CongTyLuatDragon #DauThau #TrungThau #HopDongDauThau #NhaThau #ChuDauTu #TranhChapDauThau #LuatDauThau #LuatSu #TranhChapHopDong #DoanhNghiep