CẬP NHẬT MỚI NHẤT: NHỮNG QUYẾT ĐỊNH, NGHỊ ĐỊNH, THÔNG TƯ, CÔNG VĂN HẾT HIỆU LỰC, ĐƯỢC THAY THẾ HOẶC BÃI BỎ

Công ty Luật Dragon – Đồng hành cùng cá nhân, doanh nghiệp trong việc cập nhật và áp dụng pháp luật

Trong quá trình hoạt động, cá nhân, doanh nghiệp và cơ quan, tổ chức thường xuyên phải sử dụng nhiều loại văn bản pháp luật như nghị định, thông tư, quyết định, công văn, quy chế và văn bản hướng dẫn. Tuy nhiên, pháp luật luôn được sửa đổi, bổ sung để phù hợp với tình hình thực tiễn. Một văn bản có thể bị bãi bỏ toàn bộ, bãi bỏ một phần, thay thế hoặc hết hiệu lực theo thời hạn, khiến việc áp dụng quy định cũ có thể dẫn đến sai sót.

Đáng chú ý, trong năm 2026, nhiều văn bản mới đã được ban hành nhằm rà soát hệ thống pháp luật, loại bỏ những quy định không còn phù hợp và cập nhật cơ chế quản lý trong các lĩnh vực. Dưới đây là một số văn bản đáng chú ý được cập nhật đến ngày 17/9/2026.

1. Nghị định 356/2026/NĐ-CP: Bãi bỏ một số nghị định của Chính phủ

Một trong những văn bản mới nhất là Nghị định số 356/2026/NĐ-CP ngày 14/9/2026 của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 1/12/2026, với nội dung bãi bỏ một số nghị định của Chính phủ. Theo thông tin công bố trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ, nghị định này bãi bỏ toàn bộ 18 nghị định và bãi bỏ một phần 6 nghị định.

Một số nghị định được bãi bỏ toàn bộ gồm:

• Nghị định số 35-CP ngày 27/5/1995 về việc đặt Cục Dự trữ Quốc gia trực thuộc Chính phủ.
• Nghị định số 88-CP ngày 14/12/1995 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong các hoạt động văn hóa, dịch vụ văn hóa và phòng, chống một số tệ nạn xã hội.
• Nghị định số 138/2006/NĐ-CP ngày 15/11/2006 quy định chi tiết thi hành các quy định của Bộ luật Dân sự về quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài.
• Nghị định số 97/2011/NĐ-CP ngày 21/10/2011 quy định về thanh tra viên và cộng tác viên thanh tra.
• Nghị định số 117/2014/NĐ-CP ngày 8/12/2014 quy định về y tế xã, phường, thị trấn.
• Nghị định số 33/2015/NĐ-CP ngày 27/3/2015 quy định việc thực hiện kết luận thanh tra.
• Nghị định số 29/2022/NĐ-CP ngày 29/4/2022 quy định chi tiết và biện pháp thi hành một số cơ chế, chính sách trong lĩnh vực y tế phục vụ công tác phòng, chống dịch COVID-19.

Ngoài ra, nghị định còn bãi bỏ một phần một số văn bản như Nghị định số 103/2009/NĐ-CP, Nghị định số 22/2023/NĐ-CP, Nghị định số 35/2023/NĐ-CP và Nghị định số 79/2023/NĐ-CP.

Lưu ý: Nghị định 356/2026/NĐ-CP được ban hành ngày 14/9/2026 nhưng đến ngày 1/12/2026 mới có hiệu lực. Vì vậy, cần phân biệt rõ thời điểm ban hành với thời điểm văn bản bắt đầu làm phát sinh hiệu lực pháp lý.

2. Thông tư 110/2026/TT-BTC: Bãi bỏ 22 thông tư và 3 quyết định trong lĩnh vực thuế

Trong lĩnh vực thuế, Thông tư số 110/2026/TT-BTC ngày 28/7/2026 của Bộ Tài chính có hiệu lực từ ngày 12/9/2026, quy định việc bãi bỏ toàn bộ một số thông tư và quyết định của Bộ trưởng Bộ Tài chính.

Theo thông tin công bố, thông tư này bãi bỏ 22 thông tư và 3 quyết định trong lĩnh vực thuế. Các văn bản bị bãi bỏ chủ yếu liên quan đến những chính sách, cơ chế quản lý hoặc hướng dẫn đã không còn phù hợp với hệ thống pháp luật hiện hành.

Một số văn bản được đề cập gồm:

• Thông tư số 175/2012/TT-BTC ngày 22/10/2012 hướng dẫn gia hạn nộp thuế giá trị gia tăng theo Nghị quyết số 67/NQ-CP.
• Thông tư số 16/2013/TT-BTC ngày 8/2/2013 hướng dẫn thực hiện việc gia hạn, giảm một số khoản thu ngân sách nhà nước theo Nghị quyết số 02/NQ-CP.
• Thông tư số 127/2015/TT-BTC ngày 21/8/2015 hướng dẫn việc cấp mã số doanh nghiệp thành lập mới và phân công cơ quan thuế quản lý.
• Thông tư số 87/2018/TT-BTC ngày 27/9/2018 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 215/2013/TT-BTC về cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế.

Đối với doanh nghiệp, việc rà soát các thông tư thuế hết hiệu lực có ý nghĩa quan trọng trong kê khai, quyết toán thuế, lập hóa đơn, thực hiện nghĩa vụ tài chính và giải trình khi cơ quan thuế kiểm tra.

3. Thông tư 32/2026/TT-BNNMT: Bãi bỏ văn bản trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường

Thông tư số 32/2026/TT-BNNMT ngày 17/7/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường quy định việc bãi bỏ toàn bộ hoặc một phần một số văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền ban hành của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Thông tư có hiệu lực từ ngày 18/9/2026.

Đây là văn bản cần được các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực đất đai, tài nguyên, môi trường, nông nghiệp và các ngành liên quan lưu ý. Khi một văn bản hướng dẫn bị bãi bỏ, doanh nghiệp không nên tiếp tục sử dụng văn bản đó làm căn cứ pháp lý duy nhất cho hồ sơ, thủ tục hoặc quy trình nội bộ.

Việc áp dụng quy định thay thế cần căn cứ vào văn bản mới, điều khoản chuyển tiếp và thời điểm có hiệu lực cụ thể.

4. Một số văn bản mới được sửa đổi, bổ sung trong tháng 9/2026

Bên cạnh các văn bản bãi bỏ, hệ thống văn bản pháp luật trong tháng 9/2026 cũng ghi nhận nhiều văn bản sửa đổi, bổ sung và quy định mới.

Theo Hệ thống văn bản của Chính phủ:

• Nghị định số 355/2026/NĐ-CP ngày 11/9/2026 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
• Nghị định số 354/2026/NĐ-CP ngày 11/9/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 33/2025/NĐ-CP về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Xây dựng.
• Nghị định số 352/2026/NĐ-CP ngày 11/9/2026 sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan đến thiết kế kỹ thuật tổng thể và cơ chế đặc thù cho một số dự án đường sắt.
• Thông tư số 136/2026/TT-BTC ngày 14/9/2026 sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 3 của Thông tư số 158/2025/TT-BTC, liên quan đến quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt.
• Thông tư số 50/2026/TT-BCT ngày 13/9/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 37/2025/TT-BCT về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan chuyên môn về công thương.

Những văn bản này cho thấy việc cập nhật pháp luật không chỉ dừng ở việc bãi bỏ quy định cũ mà còn bao gồm việc điều chỉnh chức năng quản lý nhà nước, sửa đổi cơ chế thực hiện và hoàn thiện hướng dẫn chuyên ngành.

5. Hết hiệu lực, bãi bỏ và thay thế có giống nhau không?

Trên thực tế, nhiều người vẫn nhầm lẫn giữa các khái niệm này:

Hết hiệu lực là tình trạng văn bản không còn được áp dụng do đã hết thời hạn, bị thay thế, bị bãi bỏ hoặc theo quy định pháp luật.

Bãi bỏ là việc cơ quan có thẩm quyền loại bỏ hiệu lực của toàn bộ hoặc một phần văn bản. Khi bãi bỏ một phần, các nội dung còn lại có thể tiếp tục được áp dụng nếu không có quy định khác.

Thay thế là việc ban hành một văn bản mới để điều chỉnh nội dung mà văn bản trước đó đang quy định. Cần xác định rõ văn bản mới thay thế toàn bộ hay chỉ thay thế một phần.

Sửa đổi, bổ sung không đồng nghĩa với việc toàn bộ văn bản cũ hết hiệu lực. Thông thường, chỉ những điều, khoản, nội dung được sửa đổi hoặc bị thay thế mới thay đổi; các nội dung còn lại vẫn có thể tiếp tục có giá trị.

Đối với công văn, cần lưu ý rằng công văn thường là văn bản hành chính dùng để hướng dẫn, trao đổi hoặc đôn đốc thực hiện. Không phải mọi công văn đều là văn bản quy phạm pháp luật. Việc một công văn không còn phù hợp cần được xem xét theo nội dung, cơ quan ban hành, căn cứ pháp lý và văn bản mới thay thế.

6. Doanh nghiệp cần làm gì khi văn bản pháp luật thay đổi?

Để hạn chế rủi ro pháp lý, doanh nghiệp nên:

1. Rà soát các văn bản đang sử dụng trong hợp đồng, quy trình nội bộ, hồ sơ thuế, lao động, đất đai và hoạt động kinh doanh.
2. Kiểm tra ngày có hiệu lực, không chỉ dựa vào ngày ký hoặc ngày đăng tải.
3. Xác định phạm vi bãi bỏ, thay thế: toàn bộ hay chỉ một phần điều, khoản.
4. Kiểm tra điều khoản chuyển tiếp để biết hồ sơ, giao dịch hoặc thủ tục đang thực hiện được xử lý như thế nào.
5. Cập nhật biểu mẫu, quy chế và quy trình nội bộ khi có quy định mới.
6. Tham vấn luật sư đối với những trường hợp văn bản thay đổi có thể ảnh hưởng đến quyền, nghĩa vụ hoặc tranh chấp pháp lý.

Kết luận

Việc cập nhật văn bản pháp luật hết hiệu lực, bị bãi bỏ hoặc được thay thế là công việc cần thiết đối với mọi cá nhân, doanh nghiệp và tổ chức. Đặc biệt, các văn bản mới ban hành trong tháng 9/2026 như Nghị định 356/2026/NĐ-CP, Thông tư 110/2026/TT-BTC và Thông tư 32/2026/TT-BNNMT cho thấy yêu cầu thường xuyên rà soát, đối chiếu và áp dụng đúng quy định pháp luật hiện hành.

Công ty Luật Dragon cung cấp dịch vụ tư vấn pháp luật, rà soát văn bản, hợp đồng, quy trình nội bộ và hỗ trợ giải quyết các vấn đề pháp lý phát sinh trong hoạt động của cá nhân, doanh nghiệp.

CÔNG TY LUẬT DRAGON
🌐 Website: www.congtyluatdragon.com
📌 Khi cần áp dụng một văn bản cụ thể, khách hàng nên kiểm tra toàn văn, thời điểm có hiệu lực và các quy định chuyển tiếp để bảo đảm tính chính xác.