Xung đột pháp luật

Thông tin từ LĐLS Việt Nam ngày 7.5 cho biết, cơ quan này đã có văn bản gửi Chính phủ và Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đề nghị xem xét, tạm đình chỉ thực hiện một số điều khoản trong Nghị định 109/2026/NĐ-CP, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp; hành chính tư pháp; hôn nhân và gia đình; thi hành án dân sự; phục hồi, phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã (có hiệu lực từ ngày 18.5.2026).

Theo văn bản này, LĐLS Việt Nam nhận thấy một số quy định liên quan đến việc xử lý vi phạm hành chính đối với luật sư có những nội dung mâu thuẫn, xung đột pháp luật giữa Luật Luật sư với các quy định pháp luật khác.

Theo đó, Khoản 1, Điều 84 Nghị định 109/2026/NĐ-CP quy định giao quyền cho Chủ tịch UBND cấp xã đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc tước chứng chỉ hành nghề luật sư là xung đột về thẩm quyền theo quy định tại Điều 83 Luật Luật sư.

Tại Khoản 2, Điều 83 Luật Luật sư quy định Bộ Tư pháp có nhiệm vụ, quyền hạn cấp, thu hồi chứng chỉ hành nghề luật sư. Như vậy, thẩm quyền cấp và thu hồi chứng chỉ hành nghề luật sư thuộc về Bộ Tư pháp và sau khi Bộ Tư pháp thu hồi chứng chỉ hành nghề luật sư sẽ thông báo cho LĐLS Việt Nam biết để thu hồi thẻ Luật sư theo quy định tại Khoản 2, Điều 18 Luật Luật sư.

LĐLS Việt Nam phân tích thêm: Khoản 1, Điều 84 Nghị định 109/2026/NĐ-CP quy định Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền “Đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, giấy đăng ký hành nghề, thẻ tư vấn viên pháp luật, thẻ công chứng viên, thẻ cộng tác viên trợ giúp pháp lý”, trong khi đó, Khoản 2, Điều 5 Nghị định số 118/2021/NĐ-CP quy định: “Không quy định tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn trong các trường hợp có quy định pháp luật về việc thu hồi giấy phép, chứng chỉ hành nghề”. Theo quy định nêu trên thì không nên quy định việc tước chứng chỉ hành nghề luật sư trong Nghị định 109/2026/NĐ-CP nữa, vì thu hồi chứng chỉ hành nghề luật sư đã được quy định tại Điều 18 Luật Luật sư.

“Vì vậy, LĐLS Việt Nam đề nghị Chính phủ rà soát, xem xét lại nội dung Khoản 1, Điều 84 Nghị định 109/2026/NĐ-CP về việc giao thẩm quyền cho Chủ tịch UBND cấp xã đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề luật sư”, văn bản của LĐLS Việt Nam nhấn mạnh.

Thận trọng hơn khi xử phạt tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề luật sư

Theo Nghị định số 109/2026/NĐ-CP, có 17 hành vi vi phạm hành chính của luật sư trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp có thể bị Chủ tịch UBND cấp xã xử phạt tiền và áp dụng hình phạt bổ sung là “tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề luật sư có thời hạn”.

LĐLS Việt Nam cho rằng, việc tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề luật sư hoặc giấy phép hành nghề luật sư dù chỉ một tháng cũng là hình thức xử phạt rất nặng, vì bị tước chứng chỉ hành nghề luật sư đồng nghĩa với việc luật sư sẽ bị thu hồi chứng chỉ hành nghề luật sư và xóa tên khỏi danh sách luật sư, theo quy định của pháp luật và Điều lệ LĐLS Việt Nam.

“Hình thức xử phạt tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề luật sư có thời hạn có tính nghiêm khắc và do vậy, việc áp dụng cần được tiến hành theo thủ tục chặt chẽ, thận trọng hơn”, LĐLS Việt Nam kiến nghị.

LĐLS Việt Nam cũng phân tích một số tác động và khả năng phát sinh vướng mắc trong thực tiễn khi Nghị định số 109/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành.

Từ các phân tích trên, LĐLS Việt Nam đề nghị Chính phủ xem xét, tạm dừng hiệu lực thi hành quy định tại Điều 8, Điều 12 và Khoản 1, Điều 84 Nghị định 109/2026/NĐ-CP về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của Chủ tịch UBND cấp xã để đảm bảo phù hợp với Luật Luật sư và không xung đột với Nghị định số 118/2021/NĐ-CP, Nghị định số 121/2025/NĐ-CP.

LĐLS Việt Nam cũng đề nghị Chính phủ tổ chức rà soát lại các hành vi vi phạm hành chính có thể bị áp dụng hình phạt bổ sung là tước chứng chỉ hành nghề luật sư thuộc thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban Nhân dân cấp xã được quy định trong Nghị định 109/2026/NĐ-CP.